Cây mắc-ca (tên khoa học Macadamia), có xuất xứ từ Ô-xtrây-li-a và sản phẩm hạt có giá trị dinh dưỡng cao, được mệnh danh là "Nữ hoàng của các loại hạt khô". Tại Việt Nam, loại cây này đã được trồng khảo nghiệm hơn 20 năm qua và có nhiều mô hình trồng thành công, cho năng suất, chất lượng khá, chủ yếu phù hợp khu vực Tây Nguyên và Tây Bắc. Từ năm 2011 đến nay, cây cây Mắc Ca được trồng mở rộng thí điểm tại nhiều địa phương. Cả nước hiện có khoảng 2.000 ha mắc-ca. Hiện đã có 14 tỉnh trên cả nước thí điểm và lập phương án quy hoạch phát triển mở rộng diện tích loại cây này, đặc biệt có doanh nghiệp dự định đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng để trồng hàng trăm nghìn ha với kỳ vọng giúp nông dân và doanh nghiệp thu lợi lớn sau khoảng 10 năm nữa. Tuy nhiên, thời gian qua, nhiều nhà quản lý giống cây trồng nhà khoa học chuyên ngành có ý kiến khác nhau về việc mở rộng diện tích loại cây này. Các ý kiến bày tỏ lo ngại về ba vấn đề chính: Chất lượng giống; Việc mở rộng diện tích đến hằng trăm nghìn ha có phá vỡ quy hoạch các loại cây trồng khác và lo ngại về thị trường tiêu thụ sản phẩm. Do đây là loại cây trồng mới, quá trình khảo nghiệm cho thấy nhiều kết quả khác nhau, chưa kể các yếu tố về giống, công nghệ chế biến và thị trường chưa được tính toán kỹ. Nhằm hạn chế rủi ro cho doanh nghiệp và nông dân trồng mắc-ca, các địa phương cần thận trọng khi ồ ạt mở rộng diện tích trồng loại cây này. Trước mắt, chỉ trồng ở những nơi đã khảo nghiệm thành công hoặc có điều kiện sinh thái tương tự. Vùng trồng giống cây nông nghiệp mới cần đẩy mạnh khảo nghiệm, tổ chức đánh giá trước khi mở rộng diện tích. Về lâu dài, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần phối hợp các đơn vị, địa phương liên quan khuyến cáo nông dân, doanh nghiệp không nôn nóng mở rộng diện tích; tăng cường quản lý về chất lượng giống; hướng dẫn người sản xuất hợp tác, liên kết doanh nghiệp đầu tư, tổ chức sản xuất gắn với chế biến, tiêu thụ, đặc biệt cần sớm xây dựng quy hoạch phát triển loại cây có giá trị kinh tế cao này theo hướng nhanh và bền vững. Thực tiễn trồng thử nghiệm cây mắc-ca tại các tỉnh Lâm Đồng, Đăk Lăk, Đăk Nông cho thấy, cây trồng này sau hơn 4 năm đã bói quả, có nơi sản lượng khá cao. Một số mô hình trồng cây mắc-ca xen cà phê được người nông dân cho biết giúp thu nhập của họ cao hơn so với cây cà phê trồng độc canh, do giảm chi phí đầu tư. Cây mắc-ca cũng được đánh giá là chịu hạn tốt, ít tốn công chăm sóc mà chưa phát hiện sâu bệnh gây hại. Đến cuối năm 2014, toàn vùng Tây Nguyên đã có khoảng 2.400 ha trồng mắc-ca. Vì vậy, nhằm góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống đồng bào các dân tộc khu vực Tây Nguyên, ngoài đề xuất bổ sung cây mắc-ca vào nhóm cây nông, công, lâm nghiệp mũi nhọn cần được ưu tiên trong giai đoạn tới. Đồng thời, Ban Chỉ đạo Tây Nguyên cũng kiến nghị Chính phủ xem xét cho phép thành lập Hiệp hội mắc-ca Việt Nam nhằm hỗ trợ các DN, hộ nông dân trong quá trình phát triển trồng, chế biến và tiêu thụ hạt mắc-ca ở Việt Nam. Ban Chỉ đạo đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thúc đẩy nhanh việc xây dựng chương trình quốc gia về phát triển cây mắc-ca trên cơ sở phối hợp với các địa phương có tiềm năng khu vực Tây Nguyên. Trong đó, chú trọng việc phát triển cây mắc-ca thành cây mũi nhọn của vùng Tây Nguyên, đi kèm với việc mở rộng quy mô diện tích một cách vững chắc; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao và khai thác đồng bộ chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất, chế biến, tiêu thụ.