Hơn 300 năm trước đây, cả vùng Nam Bộ “ từ các cửa biển lớn nhỏ như Cần Giờ, Sài Lạp (Soài Rạp) đi vào, toàn là những cánh đồng hoang sơ đầy cỏ rậm, mỗi đám rừng có thể rộng hơn nghìn dậm” 1. Trong quá trình lưu hoang của cư dân người Việt, chắc hẵn có rất nhiều cây gỗ rừng bị đốn hạ và trong đó không ít các loại gỗ quý. Sản vật của môi trường thiên nhiên phong phú đã nhanh chóng được tận dụng cho nhiều ngành, trong đó có ngành xây dựng. Kiến trúc đình chùa trong đồ thờ tượng phật buổi đẩu định cư tại vùng đất này, tiên tổ ta thường dùng bộ khung sườn thuần gỗ. Về cách thức sử dụng bộ khung sườn gỗ, tuy có phần giống cấu trúc gỗ của đình chùa Bắc Bộ, nhưng khởi hành từ điểm có khác : gỗ dùng cho đình chùa Bắc Bộ thường không phải được khai hoang tại chỗ mà do các đại thí chủ xuất tiền ra mua từ xa về với giá thành cao, công chăm sóc và chạm trỗ khá công phu. trái lại, gỗ dùng trong kiến trúc đình, chùa tại Nam Bộ ( buổi đầu ) thường được dân làng hoặc bách tính khai hoang, tận dụng tại chỗ trong quá trình khai thác, nên giá thành của chúng là không đáng kể. Phải chăng thành thử mà trong kiến trúc nhà cửa, đình, chùa, gỗ ở đây được sử dũng hoang hơn, và ít được người ta gia công trỗ hơn. Vùng đất Nam Bộ là vùng đất trũng, có hơn phân nữa diện tích ven biển là vùng nước chè hai (nước ngọt vào mùa mưa và mặn vào mùa nắng), điều kiện môi trường này thích hợp cho loại cây sú, vẹt, đước, bần, tràm, dừa nước … sinh sống. Đặc biệt các tượng gỗ mỹ nghệ giống cây tràm , cây đước và dừa nước mọc thành rừng khắp vùng đất Nam Bộ . Người dân tại đây đã tận dụng các sản vật thiên nhiên này làm nguyên liệu xây dựng cho ngôi nhà của mình. Kiến trúc đình chùa buổi đầu và kể cả ngày nay, tại vùng nông thôn, trong các công trình phụ như bếp, kho , nhà khách …, loại nguyên liệu thô sơ này cũng được người ta tận dụng để kiến tạo. Đặc biệt cây tràm đến ngày bữa nay vẫn là loại cây làm “cừ” gia cố nền tảng tiện dụng nhất tại Nam Bộ. Tiếp giáp vùng đất trũng ven biển, tại Nam Bộ, là vùng đất thịt ( á sét) và cao lanh rất ăn nhập cho sản xuất vật liệu đất nung hay gốm sứ. Chính nhờ môi trường thiên nhiên này mà gạch, ngói, gốm sứ… xuất hiện và được dùng rất sớm (từ thời Phù Nam) tại Nam Bộ. Tuy nhiên, vì giá thành của gốm sứ thường đắt hơn “ lá xé” ( dừa nước ) nên người ta chỉ sử dụng nó cho các công trình quan yếu như kiến trúc đền chùa chính. Nam Bộ là vùng đất có nội thất phòng thờ núi mọc lên giữa đồng bằng ( núi Thật Sơn , núi Bà Đen , núi Thị Vãi … ) nên vùng trung gian tiếp giáp với đồng bằng và núi là vùng “đất phún” hoặc “đá ong”. Hợp cùng với đá núi , đá ong là vật liệu dễ tạo hình , dùng làm nguyên liệu tấn nến rất tốt. Riêng đất phún, cho đến hiện tại vẫn dùng làm vật liệu tôn nền (xây dựng và liên lạc) khá phổ quát tại Nam Bộ. Quan âm cổ tự (Minh Hải)- Nam bộ còn là vùng đất có núi đá vôi. như núi đá vôi tại Kiên Lương (Hà Tiên). Đá vôi là nguyên liệu chính nung lanh-ke để sinh sản xi-măng phục vụ cho các công trình kiên cố và đương đại. Nhờ có sản vật tự nhiên này cùng với việc tiếp thu thành quả kỹ thuật đương đại phương Tây khá sớm , kiến trúc Nam Bộ, trong đó có kiến trúc đình chùa, ngay từ cuối thế kỷ XIX , người ta đã sử dụng “hồ xi-măng” và “bê-tông” trong xây dựng. Nam Bộ lại còn là vùng đất có nhiều sông rạch, đặc biệt các con sông ở đây thường có thượng nguồn là các núi sa thạch, chả hạn như sông Đồng Nai, sông Saigon, sông Vàm Cỏ … và ở hạ lưu của chúng thường có rất nhiều bãi cát bồi lắng ( cát sông). Các nhà xây dựng đã tận dụng sản vật thiên nhiên này để làm cốt liệu cho hồ xi-măng và bê-tông rong việc xây dựng các công trình kiến trúc trong đó có kiến trúc đình chùa